رفت.برگشت.مراقبت از این مسیر. — دکتر فرزاد مؤذنی

بیشتر وقت‌ها خطر فوری ندارد و مشکل اصلی سنگینی، ورم و ظاهر پاست. ولی گاهی عارضه می‌دهد: پوست ساق تیره و سفت می‌شود، زخم می‌زند یا رگ سطحی ملتهب و دردناک می‌شود. هر کدام از این‌ها یعنی باید زودتر معاینه شوید. خونریزی از رگ واریسی فوری است و توضیحش در راهنمای بیمار آمده. ورم و درد ناگهانی فقط یک پا موضوع دیگری است و توضیحش در پاسخ «لخته یعنی چه؟» هست.

مویرگ‌های ریز آبی و قرمز بیشتر مسئلهٔ ظاهری‌اند. اما رگ برجسته‌ای که با سنگینی، سوزش، ورم یا گرفتگی شبانه همراه است ممکن است از نارسایی سیاهرگ بیاید. تفاوتشان را معاینه و، اگر لازم شود، سونوگرافی داپلر نشان می‌دهد.

همهٔ واریس‌ها عمل نمی‌خواهند. بعضی را می‌شود با مراقبت روزانه، حرکت و در صورت لزوم جوراب مخصوص کنترل کرد. اینکه شما به چه چیزی نیاز دارید، بعد از معاینه و بررسی جریان خون معلوم می‌شود.

زمینهٔ واریس در خود فرد است (سابقهٔ خانوادگی، بارداری، ایستادن طولانی). حتی اگر رگی درمان شود، ممکن است رگ‌های دیگر در سال‌های بعد درگیر شوند و هیچ روشی این را تضمین نمی‌کند که چنین نشود. برای همین مراقبت و پیگیری بعد از درمان هم بخشی از مسیر است.

جوراب با فشار منظم به ساق کمک می‌کند خون راحت‌تر بالا برود و ورم و سنگینی کمتر شود. اما اندازه و میزان فشار برای هر کس فرق دارد و در بعضی بیماری‌ها، مثل تنگی شدید سرخرگ‌های پا، مناسب نیست. پیش از خرید از پزشک بپرسید.

هر دو ممکن است، و علت‌های دیگری هم دارد. ورمی که آخر روز بالا می‌آید و با بالا گرفتن پا کم می‌شود بیشتر به سیاهرگ می‌خورد. اگر با تنگی نفس، خستگی زودرس یا ورم هر دو پا همراه است، قلب هم باید دیده شود. تشخیص با معاینه است، نه حدس.

یعنی خون در یکی از سیاهرگ‌های عمقی پا بسته شده است. نشانه‌اش ورم و درد یک پا و گاهی قرمزی و گرمی است. خطرش این است که تکه‌ای از لخته به ریه برود. تنگی نفس ناگهانی یا درد سینه همراه ورم پا یعنی ۱۱۵، نه انتظار برای نوبت. ورم و درد ناگهانی یک پا هم باید همان روز دیده شود.

از روی درد به‌تنهایی نمی‌شود گفت. درد قلبی بیشتر فشار یا سنگینی پشت جناغ است که با فعالیت بیشتر می‌شود، با استراحت کم می‌شود و ممکن است به بازو، گردن یا فک برود. همیشه هم این‌طور نیست، به‌خصوص در زنان و بیماران دیابتی. دردِ تازه، شدید یا همراه با تنگی نفس، تعریق سرد یا غش منتظر نوبت نمی‌ماند: با ۱۱۵ تماس بگیرید.

درد یا فشار تازه در قفسهٔ سینه، تنگی نفس ناگهانی، غش، نشانهٔ سکتهٔ مغزی (افتادگی صورت، ضعف یک سمت بدن، مشکل ناگهانی در حرف زدن) و ورم و درد ناگهانی یک پا همراه تنگی نفس، منتظر نوبت نمی‌ماند. با ۱۱۵ تماس بگیرید. فهرست کامل در راهنمای بیمار است.

فشار خون بالا معمولاً به پیگیری طولانی نیاز دارد و بعضی بیماران مدت‌ها دارو لازم دارند، ولی این را پزشک با چند اندازه‌گیری و با توجه به وضعیت شما تعیین می‌کند. دارو را خودتان قطع نکنید و کم و زیاد نکنید. اگر عارضه‌ای دارید، به پزشک بگویید تا برنامه را عوض کند.

نوار قلب، اکو، سونوگرافی و آزمایش‌های قبلی، فهرست داروهایی که مصرف می‌کنید (نام یا عکس بستهٔ دارو)، یادداشت فشار خانگی اگر دارید، و اگر پایتان ورم می‌کند، عکسی از آن در آخر روز. اگر چیزی را ندارید باز هم بیایید.

روش‌های درمان واریس (جوراب، اسکلروتراپی، لیزر و امواج رادیویی، جراحی) به‌طور کلی در صفحهٔ واریس توضیح داده شده‌اند. اینکه کدام یک در این مطب انجام می‌شود بعد از تأیید دکتر اعلام می‌شود.

فهرست بیمه‌های طرف قرارداد به‌زودی اعلام می‌شود.